Terapia ręki
Rozwój sprawności ręki
Rozwój sprawności ręki następuje od pierwszych chwil życia dziecka, ale dobre zdolności manipulacyjne pojawiają się dopiero po upływie kilku lat. Rozwój motoryczny każdego człowieka przebiega według trzech kierunków: cefalokaudalnego, proksymodystalnego i łokciowo – promieniowego. Kierunek cefalokaudalny oznacza, iż małe dziecko najpierw zyskuje kontrolę nad ruchami swojej głowy, tułowia, kończyn górnych i następnie kończyn dolnych. Kierunek proksymodystalny oznacza, iż dziecko stopniowo zyskuje kontrolę najpierw nad swoim tułowiem, następnie nad barkami, ramionami, przedramionami i w późniejszym czasie nad rękami. Dzięki rozwojowi dobrej stabilności tułowia dziecko może w późniejszym czasie wykonywać niezależne, swobodne ruchy swoimi rękami. Kierunek łokciowo – promieniowy oznacza, iż rozwój chwytania przebiega od strony łokciowej kończyny górnej, czyli od uzyskania kontroli nad małym palcem, do strony promieniowej kończyny, gdzie znajduje się kciuk.
gabinetbalans@gmail.com
+48 501 77 55 42
TELEFON KONTAKTOWY
Terapii ręki wskazana jest u dzieci, które:
– mają problemy z wykonywaniem czynności samoobsługowych, np. ubieranie się, zapinanie guzików, suwaków, wiązanie sznurowadeł, mycie się, posługiwanie się sztućcami
– mają niezgrabne ruchy, przypadkowo niszczą, łamią, upuszczają zabawki i przedmioty
– niechętnie rysują, zbyt mocno lub za słabo trzymają kredki
– prezentują wzmożoną męczliwość ręki podczas pisania, nie nadążają z przepisywaniem, zniechęcają się przy zadaniach pisemnych
– wykonują precyzyjne czynności zbyt wolno lub niedbale i szybko
– unikają zabaw z masami plastycznymi, wycinaniem, wyklejaniem, zabaw wymagających dobrej współpracy obu rąk
– unikają zabaw manipulacyjnych, np. układanie klocków i puzzli, nawlekanie korali, zaplatanie bransoletek
– prezentują obniżone lub wzmożone napięcie mięśniowe w obrębie obręczy barkowej i kończyn górnych
– niechętnie dotykają różnych faktur, struktur, brudzących materiałów
– wykazują słabszą koordynację wzrokowo – ruchową i obustronną koordynację ruchową
– prezentują skrzyżowaną lateralizację
Zwykle terapię ręki proponuje się dzieciom, które ukończyły 4 rok życia.
Terapia ręki jest elementem terapii integracji sensorycznej. Przy dużych trudnościach warto jednak prowadzić ją dodatkowo, niezależnie od terapii integracji sensorycznej.
Przebieg terapii
Terapia ręki poprzedzona jest rozmową z rodzicem i krótką diagnozą. Na jej podstawie terapeuta określa obszary wymagające interwencji i wyznacza cele terapeutyczne. W pierwszym etapie terapii więcej czasu przeznacza się na aktywności ukierunkowane na rozwój dużej motoryki. Wspiera się rozwój odruchowy i posturalny dziecka, normalizuje się napięcie mięśniowe, poprawia stabilność tułowia, wspiera się rozwój obustronnej koordynacji ruchowej i koordynacji wzrokowo – ruchowej, rozwija reakcje równoważne, normalizuje odbiór i przetwarzanie bodźców z bazowych systemów sensorycznych. Następnie proponuje się dziecku ćwiczenia niezbędne dla rozwoju prawidłowych ruchów oczu i wzmacnia się stabilność wokół stawów kończyn górnych. W toku terapii aktywności ogólnorozwojowe ustępują, choć nie całkowicie, miejsca ćwiczeniom rozwijającym małą motorykę, w tym grafomotorykę. Pracuje się nad płynnością ruchu przedramion, poprawia mobilność nadgarstka i izolację ruchów palców, wspiera się rozwój prawidłowych łuków dłoniowych.
Należy podkreślić, że kończyna górna to całość i działa prawidłowo, gdy wszystkie jej elementy współgrają ze sobą. Nadrzędnym celem terapii jest niezależność w samoobsłudze, samodzielność w zakresie umiejętności szkolnych. Stąd terapia skupia się na rozwoju konkretnych umiejętności, jej cele są funkcjonalne, np. zapinanie guzików, wiązanie sznurowadeł, sprawne pisanie
